فلسفه تاریخ معماری

فلسفه تاریخ معماری
وضعیت دوره
در حال ثبت نام
فلسفه تاریخ معماری
    • مهلت ثبت نام ۱۳۹۷/۱۲/۲۵
    • تاریخ شروع ۱۳۹۷/۰۹/۱۸
    • تاریخ پایان ۱۳۹۷/۱۲/۲۶
    فلسفه تاریخ معماری
    • طول دوره 15 جلسه
    • مدت هر جلسه 3 ساعت
    • روزهای برگزاری یکشنبه ها
    فلسفه تاریخ معماری
    محل برگزاری
    کانون معماران معاصر
    فلسفه تاریخ معماری

    شرح دوره:

    بسیاری از مفاهیم و پیش‌فرض‌های امروزی ما در مورد معماری (از جمله استقلال دیسیپلین معماری، باور به پیشرفت انسانی، نگاه ما به تکنولوژی و فناوری‌های دیجیتال، رابطۀ معماری با علم، کاربردی و ابزاری شدن تئوری معماری، جستجوی متدولوژی‌های طراحی، فرمالیسم، آوانگاردیسم، هیستوریسیزم، و...) که به‌گونه‌ای ساده‌انگارانه بدیهی فرض می‌شوند، محصولاتی تاریخی‌اند که با آغاز تفکر مدرن شکل گرفته‌اند. آشنایی با تاریخ تکوین و تطور این مفاهیم در چند سده‌ی اخیر، نه تنها به درک بهتر و عمیق‌تر جایگاه امروزی‌مان کمک خواهد کرد، بلکه موجب تقویت دیدگاه انتقادی ما خواهد شد. به علاوه تاریخ به مثابه امری نابهنگام که از پیش‌فرض‌های شناخت‌شناسانه‌ی معاصر تبعیت نمی‌کند، می‌تواند آلترناتیوها و افق‌های فکری جدیدی را پیش روی ما بگشاید.

     

    در این درس‌گفتار با طرح مفهوم جدید تاریخ در دوران مدرن، و با مروری بر مهمترین نظریات در فلسفه و تئوری معماری، به طرح این پرسش‌ها می‌پردازیم: چرا تاریخ می خوانیم؟ شناخت تاریخ چه فواید یا مضراتی می‌تواند داشته باشد؟ تاریخ معماری چه نقشی در پیشبرد گفتمان معماری دارد؟ آیا مطالعۀ تاریخ، می‌تواند امکان شکل‌گیری آلترناتیوی برای آینده را فراهم سازد؟ در فرآیند خلاقانۀ معماری چقدر به تاریخ معماری نیاز داریم؟ روش ما در مراجعه و بازخوانی تاریخ چیست؟ تئوری معماری و تاریخ معماری چه رابطه‌ای با هم دارند؟

     

    طرح کلی درس‌گفتارها بر ارایه‌ی دو جریان موازی در هر دوره‌ی تاریخی استوار است: فلسفه‌ی تاریخ، و تئوری معماری. بنابراین، هر جلسه دو هدف را به طور همزمان دنبال می‌کند: از یکسو با مرور نظریات کلیدی در مورد تاریخ، سعی در تعمیق پرسش‌های فلسفی در مورد تاریخ دارد و از سوی دیگر به بازخوانی تئوری معماری در هر دوره می‌پردازد و نسبت آن را با نگرش تاریخی در آن دوره بررسی می‌نماید. بدین ترتیب در بطن مباحث هر جلسه رابطه‌ی تئوری و تاریخ معماری نهفته است.

     

    سرفصل مطالب دوره:

    -         مفهوم زمان در آگاهی اسطوره‌ای// تئوری معماری یونان پیش از دوره کلاسیک (architecture as techne)

    -         تاریخ‌نگاری یونانی-رومی// تئوری معماری ویتروویوس

    -         تاریخ‌نگاری مسیحی// تئوری معماری قرون وسطا (architecture as mechanical arts)

    -         رنسانس و باززایی تاریخی (ویکو)// تئوری معماری رنسانس (architecture as an art of design)

    -         انقلاب‌های علمی قرن هفدهم و تاریخ‌نگاری دکارتی// مجادله‌ی باستان‌گرایان و مدرن‌ها (کلود پرو، بلوندل)

    -         عصر روشنگری و تاریخ جهانی (ولتر، هیوم، روسو)// تئوری معماری در قرن هجدهم (نئوکلاسیسیزم و historicism، لوژیه و Primitivism، سوسیالیسم تخیلی و utopianism)

    -         پوزیتیویسم و تاریخ‌نگاری قرن نوزدهم// ابزاری شدن تئوری معماری (دوراند و مدرسه پلی‌تکنیک، بوزار و تجدیدحیات‌گرایی)

    -         انقلاب صنعتی و تاریخ به مثابه پیشرفت علمی و تکنیکی//  تکتونیک و معماری مدرن (گیدیون و teleological history، بنهم و عصر دوم ماشین)

    -         تاریخ فلسفیِ رمانتیک‌های آلمانی (هردر، کانت، شیلر، فیخته، شلینگ، هگل)// تئوری معماری در آلمان و معماری به مثابه فضا (برونو زوی)

    -         ماتریالیسم تاریخی مارکس// معماری و یوتوپیا (تافوری)، تولید فضا (لفور)

    -         تاریخ انتقادی و سود مندی و ناسودمندی تاریخ برای زندگی (نیچه)// سورئالیسم در معماری

    -         تاریخ نزد مکتب فرانکفورت و چپ نو (بنیامین، آگامبن، بدیو)// تافوری و operative history

    -         فقر تاریخی‌گری (پوپر)// پست‌مدرنیسم در معماری (ونتوری، آلدو روسی)

    -         گسست‌های شناخت‌شناسانه در تاریخ (فوکو، دریدا، دلوز)// بازگشت آوانگارد (آیزنمن، چومی)

    -         فلسفه‌های وجودی تاریخ در اگزیستانسیالیسم و پدیدارشناسی (هایدگر، هانا آرنت)// معنا در معماری (ژوزف ریکورت، نوربرگ-شولتز)

    -         نسبت تاریخ و روایت در هرمنوتیک و افق معنا (ریکور)// هرمنوتیک به مثابه تئوری معماری (پرز-گومز)

    ترم دوم:

    در این درسگفتار، با مروری بر نظریات مرتبط با زبان و معنا در معماری، بهخصوص از دهۀ ۰۶۹۱ به بعد، به طرح این پرسشها میپردازیمآیا معماری، هنری بازنمایانهیا representational است؟ آیا معماری نوعی زبان یا ساختار نشانهای است؟ و اگر هست، آیا زبانِ معماری، قراردادی و فرهنگی است و یا بر عوامل وجودیِجهانشمول و فرافرهنگی استوار است؟ آیا اساساً معماری حاوی معنا است؟

    بناهای معماری چگونه معنا مییابند یا بهعبارت دیگر روشهایی که معماری با ما سخن میگوید، کدامند؟ در ادامه، با اتکا به دستاوردهای اخیر علومِ شناختی یا cognitive science و تحولات بنیادینی که در درک ما از کارکرد مغز و درنتیجه در مفاهیم خرد، زبان و معنا به وجود آمده، به طرح ناکارآمدیِ تئوریهای زبانشناسانهایخواهیم پرداخت که سعی در تقلیل معماری به قواعد زبانی یا به یک سیستم نشانه شناختی دارند و بر لزوم گذار از پارادایم نشانهشناختی و اتخاذ رویکردی جسمانی درمعنا سخن خواهیم گفت و به بحث از توانشهای معمارانه در سه سطح خواهیم پرداخت:
    عناصر
     معماری در نسبت با توانشهای ادراکی  perceptual affordances آنها؛

     بازتعریف مفاهیم فضایی پایه در نسبت با طرحوارههای تصویری  image schemata

     بازتعریف اتمسفر

    در رابطه با توانشهای احساسی معماری ) emotional affordances .)

     

    مروری بر تئوریها و نظریات قرن بیستم:

    -         نشانهشناسی و انقلاب زبانشناختی در قرن بیستمسوسور، پیرس، موریس و فرمالیستهای روس

    -         ساختارگرایان فرانسوی )لوی استروس، فوکو، بارت، لاکان و...(

    -         دیکانستراکشن و پسا ساختارگرایی )دریدا، باتای، دلوز، و...(

    -         هرمنوتیک )گادامر، دیلتای، آیزر و...(

    -         ژوزف ریکورتمعنا و ساختمان ۰۶۹۱

    -         نوربرگ شولتزنیات در معماری ۰۶۹۳ ، معنا در معماری غرب ۰۶۹۱

    -         ژرژ برد و چارلز جنکزمعنا در معماری ۰۶۹۹

    -         اومبرتو اکوعملکرد و نشانه، نشانهشناسی معماری ۰۶۹۱

    -         کریستوفر الکساندریادداشتهایی بر ترکیب فرم ۰۶۹۱ ، زبان الگو ۰۶۹۱

    -         آیزنمنمبنای فرمال معماری مدرن ۰۶۹۳

    -         رابرت ونتوریپیچیدگی وتضاد ۰۶۹۹

    -         جان سامرسونزبان کلاسیک معماری ۰۶۹۳

    -         چارلز جنکززبان معماری پست مدرن ۰۶۹۹

    -         برونو زویزبان مدرن معماری ۰۶۹۱

     

    آشنایی با دستاوردهای علوم شناختی و عصبشناسی معاصر

    -          انتقاد به logocentrism

    -         لزوم تجدید نظر در مفاهیم خرد، زبان و معنا

    -         جرج لیکاف و مارک جانسون: Philosophy in the Flesh: The Embodied Mind

    -         هانری فرانسیس مالگریو: The architect's brain: Neuroscience, creativity, and architecture

    -         لارنس بارسالو: simulation semantics و Grounded cognition

    -         آشنایی با تئوری ۱Es دربارۀ ذهن: Embodied ، Embedded ، Enacted ، و Extended

    -         آشنایی با مفاهیم: affordance و image-schemata

    -         اریک لاندوفسکیمعنا بهمثابۀ تجربۀ زیسته

     

    معنا در معماری

    -         بازتعریف عناصر معماری در نسبت با توانشهای ادراکی آنها

    -         هنری پلامرکنش و عمل در فضا در مقابل spectatorism یا Voyeurism

    -         بازتعریف مفاهیم فضایی پایه در نسبت با طرحوارههای تصویری

    -         مروری بر مفهوم فضا در تئوری معماریاز اگوست اشمارسو تا آنتونی وایدلر

    -         بازتعریف اتمسفر در رابطه با توانشهای احساسی معماری

    -         معماری به مثابۀ تجربۀ زیست

    مدرسین
    قیمت دوره آزاد
    8,850,000 ریال